Model alternatywny opiera się na prostszym odczycie nazw, różnic i wariantów obecnych w materiale przed pełnym przypisaniem. Ważne pozostają kategorie częściowe, punkty styku, oznaczenia pomocnicze oraz stany widoczne między pierwszym zapisem a późniejszym uporządkowaniem.
Zapis nie przyjmuje tonu zamkniętej kwalifikacji. Bliżej mu do katalogu odchyleń, rozpoznań i porównań między nazwami, które występują obok siebie, lecz nie tworzą jednej stałej postaci. Każdy wariant zachowuje znaczenie przez miejsce, brzmienie i powtarzalność.
Taki model pozwala utrwalić materiał bez ciężkiej terminologii i bez nadawania mu przesadnej rangi. Istotne są nazwy użytkowe, techniczne skróty, serie stanów, różnice w zapisie oraz drobne przesunięcia, które tworzą osobny porządek porównawczy.
Kategoria robocza powstaje wtedy, gdy nazwa, wariant albo stan zaczyna powtarzać się w materiale, lecz nadal nie ma stałego przypisania. Model zachowuje takie przypadki jako pozycje częściowe, widoczne między zwykłym odnotowaniem a pełnym oznaczeniem. Liczy się nie tylko nazwa główna, ale także skrót, dopisek, kolejność oraz różnica wobec wersji sąsiednich. Materiał nie musi być jednolity, aby zachował wartość porównawczą.
Odczyt prosty zaczyna się od widocznego brzmienia, bez nadmiernego rozbudowania pojęcia. Nazwa ma własne miejsce, jeśli powraca, odróżnia wariant albo wskazuje etap między wersją początkową i późniejszą. W takim zapisie znaczenie nie wynika z jednej definicji, lecz z powtarzalności i różnicy. Ten sam element może raz działać jako nazwa, innym razem jako parametr albo znak pomocniczy.
Porównanie stanów opiera się na odróżnianiu wersji bliskich, ale nieidentycznych. Ważne mogą być drobne zmiany szyku, skrót, brak jednego członu, dopisek albo przesunięcie nazwy w szeregu. Model nie usuwa takich różnic jako przypadkowych. Zostawia je jako ślady robocze, potrzebne do odczytu kolejności i zmian. Wiele stanów zachowuje sens tylko wtedy, gdy wcześniejszy wariant pozostaje widoczny obok późniejszego.
Osobny zapis dla nazw częściowych i oznaczeń roboczych daje miejsce elementom, które nie mieszczą się jeszcze w jednej grupie. Zapis kategorii dotyczy takich przypadków, w których nazwa ma już stabilne brzmienie, ale jej granica pozostaje zależna od sąsiednich wariantów. Kategoria może być skrócona, warunkowa, techniczna albo tylko porównawcza. Jej wartość wynika z powtarzalności i z możliwości odróżnienia od podobnych pozycji.
W materiale roboczym często pojawiają się miejsca, w których jedna nazwa zaczyna zmieniać znaczenie przez dopisek, kolejność albo sąsiedni parametr. Punkty odczytu pozwalają utrwalić te miejsca bez końcowej oceny. Punkt może być krótkim śladem, technicznym oznaczeniem, wariantem zapisu albo granicą między dwoma stanami. Nie musi tworzyć samodzielnej kategorii, jeśli zachowuje wartość porównawczą.
Różnice między zapisami wymagają osobnego traktowania, gdy powtarzają się w kilku ciągach albo wskazują zmianę pozycji nazwy. Tryb porównania dotyczy takich zestawień, w których istotne są warianty bliskie, lecz rozdzielone przez skrót, dopisek, parametr albo kolejność. Porównanie nie kończy materiału jedną tezą. Zachowuje kilka wersji obok siebie i utrwala różnice potrzebne do dalszego odczytu.
Stany robocze rzadko układają się w prostą linię. Częściej tworzą zbiór wersji częściowych, nazw zależnych i oznaczeń pośrednich widocznych obok siebie. Siatka stanów dotyczy takiego materiału, w którym jeden zapis może mieć kilka sąsiednich odmian. Każdy stan zachowuje własne brzmienie, miejsce i relację do pozostałych. Wartość ma nie tylko stan końcowy, ale także ślady wcześniejsze.
Ten sam materiał może występować jako nazwa pełna, skrót, wersja pośrednia, dopisek albo oznaczenie techniczne. Warianty zapisu zachowują takie postaci bez sprowadzania ich do jednej wersji. Różnica może wynikać z brzmienia, kolejności, liczby, znaku pomocniczego albo braku jednego członu. Wariant nie musi być błędem. Może być osobnym etapem, śladem zmiany albo punktem porównawczym.